Taşınmadan Önce Yönetime ve Komşuya Sormanız Gereken Sorular

Doğru soru, cilalı sunumu deler

Bir daireyi satın almadan veya kiralamadan önceki en güçlü aracınız, sorduğunuz sorulardır. Emlakçı ve satış ofisi size sitenin en parlak yüzünü gösterir; iyi bir soru listesi ise bu cilanın altındaki gerçeği ortaya çıkarır. Üstelik soruları iki farklı kaynağa yöneltmelisiniz: yönetime (belgeli ve resmi taraf) ve komşuya (yaşanmış ve filtresiz taraf). İki cevap birbirini tutmuyorsa, gerçek genellikle komşununkine yakındır.

Aşağıdaki listeyi taşınmadan önce yanınızda götürün. Ama bir adım önce şunu yapın: sitede yaşayanların değerlendirmelerini okuyun; onlarca sakinin ortak deneyimi, bir kişiye soracağınız sorunun cevabını çoktan verir ve hangi konuları daha çok kurcalamanız gerektiğini gösterir.

Yönetime sorulacak sorular: para

Aidat, taşındıktan sonra hayatınıza giren sabit bir gizli kiradır. Net rakamlarla konuşun.

1. Güncel aidat ne kadar ve son iki yılda kaç kez, ne oranda zam yapıldı?
2. Aidata neler dahil? Isınma, sıcak su, güvenlik, temizlik, tesis bakımı ayrı mı faturalanıyor?
3. Aidat tahsilat oranı nedir; yüksek borçlu daire sayısı ne kadar?
4. Büyük onarım için bir yedek akçe (kasa) birikimi var mı?
5. Yakın zamanda planlanan büyük gider var mı (çatı, cephe, asansör, ısıtma yenileme)?
6. Son bir yılda aidat dışı olağanüstü ödeme talep edildi mi?

Yönetime sorulacak sorular: yapı ve belgeler

1. Yapı kullanma izni (iskan) alınmış mı, tüm belgeler tam mı?
2. Bina hangi yıl yapıldı, hangi deprem yönetmeliğine göre projelendirildi? (2019 sonrası binalar TBDY 2018'e tabidir.)
3. Zemin etüdü raporu var mı, zemin durumu nasıl?
4. Varsa geçmişte güçlendirme veya büyük yapısal onarım yapıldı mı?
5. Su basması, rutubet, çatı/teras akıntısı gibi süreğen bir yapı sorunu var mı?

Yönetime sorulacak sorular: güvenlik ve düzen

1. Güvenlik 7/24 sahada mı, kaç personel ve hangi vardiya düzeniyle?
2. Kamera kayıtları ne kadar süre saklanıyor, giriş kontrolü nasıl yapılıyor?
3. Otopark tahsisli mi; size gösterilen yer tapuda/eklentide size mi ait?
4. Ortak alan ve otopark kullanım kuralları yönetim planında yazılı mı, yaptırımı var mı?
5. Sitede süregelen bir dava veya büyük anlaşmazlık var mı?
6. Yönetim profesyonel firma mı, kat malikleri mi; gelir-gider tablosu şeffaf paylaşılıyor mu?

Komşuya sorulacak sorular: gerçek deneyim

Yönetim size olması gerekeni anlatır; komşu, gerçekte olanı. Mümkünse farklı katlardan, hem ev sahibi hem kiracı iki-üç kişiyle konuşun.

1. Burada oturmaktan memnun musunuz; bugün tekrar seçme şansınız olsa yine bu siteyi seçer miydiniz?
2. Sizi en çok rahatsız eden şey ne? (Bu sorunun cevabı, brosürde asla yazmaz.)
3. Aidat karşılığını alıyor musunuz; hizmet kalitesi son yıllarda düştü mü, arttı mı?
4. Yönetime bir sorun ilettiğinizde gerçekten çözülüyor mu, ne kadar sürede?
5. Isı ve ses yalıtımı nasıl; komşu sesi, dış gürültü rahatsız ediyor mu?
6. Otoparkta yer bulmakta zorlanıyor musunuz?
7. Son bir yılda hırsızlık, su baskını, asansör arızası gibi bir olay yaşandı mı?
8. Komşuluk ilişkileri nasıl; sitenin genel demografisi ve yaşam düzeni nedir?

Cevapları nasıl yorumlamalısınız

Sorular kadar cevabı okumak da önemlidir.

• Kaçamak cevap bir cevaptır. Yönetim aidat tahsilat oranını veya iskan durumunu net söylemiyorsa, bu bir uyarı işaretidir.
• Belge isteyin. "Her şey yolunda" sözü değil, gelir-gider tablosu, karar defteri ve iskan belgesi bağlayıcıdır.
• Tekrar eden şikayete güvenin. Üç ayrı komşu aynı sorunu dile getiriyorsa, o sorun gerçektir ve yapısaldır.
• Tek bir olumlu yorumla yetinmeyin. Bir kişi memnun olabilir; siz çoğunluğun deneyimini arıyorsunuz.

Karardan sonra sırayı devralın

Bu listeyle sorularınızı sorup kararınızı verdikten sonra, bir sonraki alıcı için siz de bilgi kaynağı olun. Taşındıktan birkaç ay sonra, yukarıdaki soruların cevaplarını artık ilk elden biliyor olacaksınız. Bu bilgiyi değerlendirmenizi ekleyerek paylaşın; sizin doldurduğunuz dürüst karne, bir sonraki ailenin körlemesine karar vermesini engeller.

Farklı siteleri ve semtleri karşılaştırmak için bölge sayfalarına bakabilir, konut kararınızı sağlamlaştırmak için site seçerken 30 maddelik kontrol listemizi de yanınıza alabilirsiniz.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; belge ve sözleşme detayları için ilgili uzmanlardan destek alın.