Sitede Araç Şarj İstasyonu: Karar Süreci ve Güncel Mevzuat

Elektrikli araç çoğaldı, site otoparkı yeni tartışma alanı oldu

Elektrikli araç sayısı hızla artarken en pratik ve en ucuz şarj yönteminin gece boyunca evde şarj olduğu kullanıcılar arasında netleşti. Müstakil evde bu bir prizden ibaret; sitede ise işin içine ortak alan hukuku, elektrik altyapısı ve masraf paylaşımı giriyor. "Otoparkıma şarj cihazı taktırabilir miyim?" sorusu, son yıllarda kat malikleri kurullarının en güncel gündem maddelerinden biri haline geldi.

İyi haber şu: mevzuat son yıllarda bu kurulumları kolaylaştırma yönünde değişti. Yine de sürecin sağlıklı ilerlemesi için otoparkınızın hukuki statüsünü ve doğru karar yolunu bilmeniz gerekiyor; çünkü uygulamada reddedilen taleplerin çoğu, hukuki engelden değil yanlış kurgulanmış başvurudan kaynaklanıyor.

İlk soru: otopark alanınız eklenti mi, ortak alan mı?

Sürecin tamamı bu ayrıma göre şekillenir:

• Eklenti otopark: Otopark yeriniz tapuda bağımsız bölümünüzün eklentisi olarak kayıtlıysa, o alan hukuken sizindir. Bu durumda ağırlıklı görüşe göre kat malikleri kurulundan izin almadan, tekniğine ve projeye uygun bir şarj ünitesi kurdurabilirsiniz; elektriğin kendi sayacınızdan çekilmesi ve ortak tesisata zarar verilmemesi şarttır.
• Ortak alan otopark: Otopark yerleri tahsisle kullanılıyorsa veya tamamen ortak alansa, kurulum için kat malikleri kurulu kararı gerekir. Nisap konusunda hukuk çevrelerinde görüş ayrılığı vardır: yaygınlaşan görüş, şarj ünitesini ortak alandan elde edilen faydayı artıran bir yenilik sayarak sayı ve arsa payı çoğunluğunu yeterli görür; daha temkinli görüş ise ortak alana tesis kurulması gerekçesiyle beşte dört yazılı rıza arar. Aşağıda değineceğimiz 2025 değişikliği, ilk görüşü belirgin biçimde güçlendirmiştir.

Bu ayrımın genel çerçevesi ve otopark tahsis kavgalarının hukuku için otopark ve ortak alan anlaşmazlıkları yazımıza bakabilirsiniz.

Mevzuatta ne değişti?

Son yıllarda üç düzenleme tabloyu değiştirdi:

1. Otopark Yönetmeliği (yeni yapılar): Zorunlu otopark sayısı 20 ve üzeri olan yeni yapı ruhsatı başvurularında, otopark alanlarının en az yüzde 5'inin (1 adetten az olmamak üzere) şarj ünitesi dahil elektrikli araçlara uygun düzenlenmesi şartı getirildi. Yani yeni sitelerde şarj altyapısı artık ruhsat koşulu.
2. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliği (11 Mart 2025, RG 32838): Mevcut site ve apartmanların ortak otoparklarında şarj ünitesi için gereken elektrik tesisatının yapı ruhsatına tabi olmadığı düzenlendi. Bu değişiklik önemli bir hukuki tartışmayı da yumuşattı: kurulum ruhsat gerektiren bir inşaat sayılmadığı için, "ortak alanda inşaat = beşte dört rıza" yorumunun dayanağı zayıfladı ve resmi açıklamalarda kurulumun kolaylaştırıldığı, ağır rıza şartının aranmayacağı vurgulandı.
3. EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği: Halka açık şarj istasyonu işletmek lisansa bağlıdır; ancak sitede sakinlerin kendi kullanımı için kurulan üniteler ticari şarj hizmeti sayılmaz. Site, ortak şarj noktasını üçüncü kişilere ücretli hizmet olarak açmak isterse işin rejimi değişir ve lisanslı işletmecilerle çalışmak gerekir.

Şunu dürüstçe not edelim: mevzuat yeni ve yargı içtihadı henüz oturmadı. Karar nisabı konusunda ihtiyatlı davranıp mümkün olan en geniş çoğunluğu tutanağa bağlamak, hâlâ en güvenli yoldur. Nisap kategorilerinin genel mantığı için ortak alan tadilatı karar süreci yazımız yol gösterir.

Masraf ve elektrik paylaşımı nasıl kurgulanır?

Uygulamada iki model öne çıkıyor:

• Bireysel kurulum: Talep eden malik, kendi kullanacağı üniteyi kendi masrafıyla kurdurur ve elektriği kendi sayacına ya da üniteye takılan ayrı bir sayaca bağlatır. Ortak elektrikten şarj, en sık kavga çıkaran hatadır; tüketimin sayaçla bireyselleştirilmesi şarttır.
• Ortak kurulum: Site, ortak kullanıma açık bir veya birkaç şarj noktası kurar; maliyet karar uyarınca paylaşılır, kullanım kartlı/uygulamalı sistemle kimliklendirilir ve tüketim kullanana faturalanır. Bu model, Kat Mülkiyeti Kanunu'ndaki çok masraflı yenilik hükmüyle birlikte düşünülmeli: faydalanmak istemeyen malikin gidere katılmaya zorlanamayacağı yönündeki kural, finansman planında dikkate alınmalıdır.

Her iki modelde de teknik güvenlik pazarlık konusu edilmemeli: kurulum yetkili elektrikçi/firma tarafından, binanın elektrik projesine ve yangın güvenliğine uygun yapılmalı, sigorta ve topraklama düzeni belgelenmelidir. Binanın trafo ve besleme kapasitesinin aynı anda kaç aracı kaldırabileceği de baştan hesaplanmalı; talep arttıkça yük yönetimi yapan akıllı sistemler devreye alınmalıdır. Kapalı otoparklarda yangın algılama ve söndürme altyapısının yeterliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Talebiniz reddedilirse ne yapabilirsiniz?

Kurul karar almıyorsa veya talep reddediliyorsa yol haritası şudur: talebinizi yazılı yapın ve gündeme alınmasını isteyin; toplantıda teknik projeyi, masrafın size ait olduğunu ve sayaç çözümünü somut biçimde sunun (soyut "şarj istiyorum" talebi değil, proje reddedilmesi zor bir dosya olmalı). Buna rağmen keyfi biçimde engellenirseniz, hakimin müdahalesini isteme yolu (KMK md. 33) açıktır; mevzuattaki kolaylaştırıcı değişiklikler bu tür davalarda talep sahibinin elini güçlendirmektedir. Kurul sürecinin usulü için kat malikleri kurulu rehberimize bakabilirsiniz.

Site seçerken şarj altyapısı artık bir kriter

Elektrikli araca geçen ya da geçmeyi planlayan biri için sitenin şarj imkanı, aidat kadar somut bir yaşam kalitesi kalemi haline geldi. Yeni projelerde altyapı ruhsat gereği var; asıl fark mevcut sitelerde ortaya çıkıyor: kimi site talebi hızla çözüme bağlıyor, kimi yıllarca gündeme bile almıyor. Bir sitenin bu tür güncel ihtiyaçlara nasıl yanıt verdiğini en iyi orada yaşayanlar bilir. YaşayanBilir'de sakin değerlendirmeleri, otopark ve şarj deneyimi dahil bu görünmez detayları taşınmadan önce görünür kılar: siteleri arama sayfasından inceleyebilir, kendi sitenizdeki şarj istasyonu sürecini değerlendirme ekleyerek paylaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Şarj istasyonu mevzuatı hızla gelişmektedir; kurulum öncesinde güncel yönetmelikleri, dağıtım şirketi kurallarını ve gerekirse bir avukatın görüşünü esas alın.